Thuiswerken is een van de speerpunten van Het Nieuwe Werken. Werknemers hoeven niet meer dagelijks in de file te staan en zijn vaak ook nog eens productiever. Maar wat veel werkgevers zich niet realiseren, is dat ook voor de werkplek thuis de arbo-regels gelden.
"Werkgevers zijn aansprakelijk voor schade die werknemers oplopen tijdens het werk en die wordt veroorzaakt door de arbeidsomstandigheden," legt advocaat Mariska Aantjes van
Aantjes Advocaten uit. Haar kantoor is gespecialiseerd in het arbeidsrecht. "Veel MKB'ers staan er niet bij stil dat die aansprakelijkheid dus ook geldt voor thuiswerken."
Wie de arbo-wetgeving er bij pakt, leest dat de werkgever verplicht is om een veilige werkplek te bieden, zowel op
kantoor als op een thuiswerkplek. En wanneer een werknemer (thuis) meer dan twee uur per dag met een computer werkt, wordt deze volgens het arbo-besluit ook gezien als beeldschermwerkers. Iets wat extra eisen met zich meebrengt omtrent de werkplek.
Oude wetgeving voor Het Nieuwe Werken
"Maar al die arbo-regels sluiten niet meer goed aan op de werkelijkheid," zegt Lars Lutje Schipholt van de
Taskforce Mobiliteitsmanagement die onderzoek doet naar 'Het Nieuwe Werken' en slimmer reizen om zo de hoeveelheid files te reduceren. "In de regelgeving is een werknemer of iemand die op kantoor zit, of iemand die thuis achter een bakbeest van een computer zit. Tegenwoordig zijn er natuurlijk veel meer opties." Eind vorig jaar kwam daarom de Taskforce, waar zowel de sociale partners, overheden als het bedrijfsleven in worden vertegenwoordigd, met een
handreiking over Het Nieuwe Werken (PDF). Daarin valt te lezen hoe de verschillende wetten op dit moment geïnterpreteerd moeten worden.
Goede thuiswerkplek
Dat de arbo-wet ook op een thuiswerkplek geldt, kan soms lastig zijn. Dat weet ook advocaat Aantjes: "Stel dat iemand thuis werkt op een werkplek met slecht meubilair en dagelijks tien uur lang achter elkaar aan het tikken is. Op dat laatste is als werkgever moeilijk op te controleren. Maar als die werknemers vervolgens RSI krijgt en een verband met de werkzaamheden voor de werkgever kan worden aangetoond, is de werkgever wel aansprakelijk."
Voor de Taksforce is de zorgplicht voor werknemers die thuiswerken ook een belangrijk element "Maar bij Het Nieuwe Werken werken past ook heel goed het overdragen van verantwoordelijkheid, in plaats van controle," aldus Lutje Schipholt. Volgens de handreiking van de Taskforce moeten werkgevers de thuiswerkers wijzen op de risco's en op regelmatige basis controleren, bijvoorbeeld tijdens functioneringsgesprekken, of alles nog goed gaat met de werknemer.
Lutje Schipholt wijst er op dat er ook een verschil is tussen werknemers die vrijwillig thuiswerken, en mensen die gedwongen worden om een aantal dagen vanuit huis te werken. "Als dat laatste het geval is, moet er juist meer gecontroleerd worden of de werkplek wel voldoet aan alle eisen. Dan zou jij bijvoorbeeld met een checklist kunnen werken en deze door beide partijen laten onderteken om zo aan te tonen dat je als werkgever er alles aan hebt gedaan om een goede werkomgeving te creëren."
Staan Arbo-regels thuiswerken in de weg?
Het kabinet ziet graag dat Nederland minder in de file staat, en meer gaat thuiswerken. In het
huidige regeerakkoord staat geschreven dat 'stringente Arbo-regels met betrekking tot thuiswerkplekken worden opgeheven'.
Maar volgens advocaat Aantjes valt het wel mee dat de regels het thuiswerken tegenhouden. "Veel kleinere ondernemingen weten niet eens dat er strenge regels zijn," zegt ze. "Ik denk dat het vooral grote bedrijven zijn met goede HR en juridische afdelingen die zich druk maken om de regelgeving en daarom het personeel niet willen laten thuiswerken."
Het is echter de vraag of het probleem de regels zijn, of onwetendheid. "Wij hebben geconstateerd dat er veel onduidelijkheid is over hoe de regels geïnterpreteerd dienen te worden," vertelt Lutje Schipholt van de Taskforce. "Maar tevens worden de regels vaak als excuus gebruikt om Het Nieuwe Werken niet door te voeren. Het vergt natuurlijk ook een verandering in de
mindset bij managers, en dat is misschien nog wel belangrijker."
Emiel 
