Binnen vijf jaar zal er tien miljoen vierkante meter kantoorruimte leegstaan in Nederland. Er moet iets gebeuren om een vrije val te voorkomen. Zoals een noodfonds om de lege panden op te kopen.
Het
H-Team, ingesteld vanuit het
Nationaal Programma Herbestemming, luidt de noodklok. Het team heeft verkennende gesprekken gevoerd met onder andere de Nederlandse Vereniging van Banken en de Kantorentop over vorming van een fonds waaruit panden kunnen worden opgekocht.
Overaanbod
Door het blijven bouwen van kantoren is er in ons land een enorm overaanbod ontstaan. Daarnaast hebben bedrijven met outsourcing meer en meer bedrijfsdelen naar lage lonenlanden verplaatst.
Het Nieuwe Werken
Ook de opkomst van Het Nieuwe Werken, waarbij steeds minder werknemers per se op kantoor hoeven te zijn, heeft een rol gespeeld. Overigens worden veel lege kantoren weer opgevuld door creatieve bedrijfjes en flexplekken. Het Nieuwe Werken kan dus ook weer een deel van het probleem oplossen.
Waardedaling
De leegstand is in ieder geval hardnekkig, waarschuwt het H-Team, en trekt een wissel op het uithoudingsvermogen van publieke en private partijen. ‘Zij krijgen een ongekende waardedaling van het onroerend goed voor de kiezen en de vraag is of de markt zich, net als na andere crises, zal herstellen.’
Herfinanciering
2012 zal zorgen voor nog meer problemen omdat veel vastgoed aan herfinanciering toe is en de leegstand van winkels alleen nog maar lijkt toe te nemen, aldus het H-Team. Het CPB verklaarde onlangs dat Nederland officieel met een tweede financiële dip te maken heeft en een directeur van de Centrale Bank waarschuwt zelfs voor een komende derde dip die veroorzaakt wordt door het vastgoed.
Grootschalige sloop
De oplossing lijkt vooral te liggen in grootschalige sloop, wordt vaak beweerd. Sloop in combinatie met fondsvorming voorkomt volgens het herbestemmingsteam dat de markt in een ordeloze spiraal naar beneden keldert en de monumentale en karakteristieke gebouwen in haar val meesleurt. Er is regie nodig.
De leden van het H-team beschouwen de provincies als de meest geschikte kandidaat om een variant op de Ruimte-voor-ruimteregeling te ontwerpen, waarbij een partij voor elke twee vierkante meter kantoor die hij sloopt er eentje nieuw mag bouwen op daar toe aangewezen locaties. De lege voorraad neemt dan langzaam af en de markt hoeft niet op slot.
